أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
251
قانون ( فارسى )
نسخهء ديگر : به را بكوب با آرد جو و گلاب بسرش و بر كبد بگذار ! نسخهء ديگر : شراب ريحانى كه كمى گسمزگى داشته باشد ، با به بر آتش بجوشد سپس آب گياه هفتبند در آن بريز . براى بهتر اثر گذاشتن كمى سنبل و خاراگوش و مشك زمين در آن قاطى كن ! مخلوط را به وسيلهء قاوت جو پرمايه كن و به قوام آور ، اكنون از خارج بر كبد بگذار . و اگر روغن به يا روغن مصطكى يا روغن حناء در آن باشد بهتر است . بهترين مواد مايع ( آبكىهاى دارويى ) كه داروى گذاشتنى را با آن بسرشند عبارتند از : آب آس ، آب برگ درخت سيب ، آب گرفته از به و امثال آنها . نسخهء ديگر : به در آب جوشيده و نرم شده را با خاراگوش آبپز شده درهم بسرش و بر كبد بيمار بگذار ! و اگر خواستى در تحليل بردن ورم مؤثرتر باشد ، همين به و خاراگوش در آب پخته را با مصطكى و بابونه و شاهافسر و آرد جو و شنبليله بهم بزن . چيزهايى كه تا اندازهاى گسمزگى دارند و گياهانى از قبيل : بزر كتان و روغنهاى از قبيل : روغن بابونه روغن شبت و شنبليله با ضماد قاطى باشند مفيد است . ايضا داروهاى گذاشتنى كه براى علاج چنين حالتى خوبند عبارتند از : ضماد بيلبوس ( فيليوس - نسخه . ) ضماد فيلغريوس ، ضماد شاهافسر ، ضماد قريطون ( فوقريطون - نسخه . ) و ضمادهايى كه در اقرابادين آمدهاند . داروى تركيبى ديگرى هست كه گذاشتنى هست و در علاج و فرونشاندن و آرام كردن التهاب ورم كبد خوب است و آزمون شده است كه تركيبش از قرار زير است : نسخه : غورهء خرما ( خرك ) و سفيد خار از هريك يك جزء . زعفران و مصطكى از هريك نيم جزء . روغن گل چهار جزء . موم به اندازهء نياز . همه را درهم سرشند و از خارج بر كبد گذارند . اگر ورم گرم خونى كبد به مرحلههاى نهائى رسيده است ، داروى گذاشتنى بر كبد را با داروهاى بازكننده و تحليلبرندهء مخلوط با گيرنده برگزين ! داروى گيرنده براى جلوگيرى از تحليل رفتن نيروى بيمار است . اين نوع از ضمادها را از داروهاى آتى درست كن ! زنبق ، برباله ، دوال ( شيبته العجوز ) ، مريم نخودى ( اربه ) ، مرزهء كوهى ، درمنه ، بزر كلم ، مقل و امثال آنها . كه برحسب نياز داروهاى تقويتى بر آنها اضافه مىكنى ! همچنين در چنين حالتى ضمادهايى درست شده از : آس ، روناس ، ثمر غار ، زعفران ، مرّ ، مصطكى و موم و روغن زنبق خوبند . به علاوه روغنهايى كه با ضمادهاى ساخته شده براى كبد